Naukowcy, badacze dokumentów historycznych, studenci, zainteresowani informacją o przeszłości od razu powiedzą: to Narodowe Archiwum Historyczne Białorusi w Grodnie. 11 lutego br. pracownicy archiwum będą obchodzić jubileusz założenia tej ważnej instytucji.

Archiwum jest naukowo-metodycznym i naukowo-badawczym centrum pracy z dokumentami Narodowego Zbioru Archiwalnego RB. Przyjmuje i przechowuje dokumenty, opracowuje je oraz wykorzystuje w celu nauki, kultury i gospodarki kraju. Ta instytucja stale się doskonali. “W związku z rosnącym zapotrzebowaniem doskonalenia sytemu ochrony dokumentów został zainstalowany system monitorowania w czytelni - mówi Tatiana Afanasjewa, dyrektor archiwum. - Doskonali się baza komputerowa, do laboratorium nabyto specjalistyczną technikę mikrofilmowania dokumentów”.

Unikatową informację o życiu naszych przodków przechowuje archiwum. Objętość zbioru bibliotekarskiego liczy około 12 000 egzemplarzy w językach łacińskim, białoruskim, polskim, rosyjskim, francuskim, niemieckim, włoskim i innych. To literatura społeczno-polityczna, historyczna, pamiętnikowa, informacyjna i in.

Czas od czasu wydawane są zbiory dokumentów, jak np. “Gubernia grodzieńska w aktach prawnych Imperium Rosyjskiego. 1801-1913r.” (2004r.), “Ruch powstańczy w guberni grodzieńskiej. 1863-1864r.” (2006r.), “Gubernatorzy grodzieńscy. 1801-1917r.” (2007r.).

Przygotowaniem artykułów, audycji radiowych i telewizyjnych, przeprowadzeniem wycieczek i organizowaniem konferencji zajmuje się wydział informacji, publikacji i naukowego wykorzystania dokumentów. “Rocznie wnioski do archiwum składa ponad tysiąc obywateli - mówi Irina Riabuchina, kierownik wydziału. - W czytelni rocznie pracuje do 300 osób, w tym z Polski, Litwy, Łotwy, Ukrainy, Rosji, Niemiec, Izraela, Francji, USA i innych państw”. Na pytania osób zainteresowanych pracownicy odpowiadają telefonicznie lub drogą emailową, świadczą usługi odpłatne w poszukiwaniu informacji o przodkach i układaniu drzewa genealogicznego.

Aby zachować dokumenty sprzed stuleci, należy podtrzymywać odpowiednie warunki temperatury oraz wilgotności, przeprowadzać odkurzanie oraz dezynfekcję. Do 1987r. wszystkie dokumenty przechowywano w jednym budynku, lecz pod koniec lat 80. poszerzano Plac Lenina i zniesiono przybudowę do archiwum. Część dokumentów przeniesiono do działu przy ulicy E. Orzeszkowej, skąd dostarczać dokumenty do czytelni nie jest zręcznie. W związku z zestarzeniem się budynku i zwiększeniem zasobów archiwalnych, obecnie prowadzi się rekonstrukcja budynku przy ul. Gorkiego 95, gdzie archiwum przeniesie się w 2011r. Archiwiści grodzieńscy z wielką nadzieją czekają na to wydarzenie i wiążą z nim plany aktywizacji swojej działalności.