Pierwszy dzwonek w tym roku szkolnym w Wołkowysku zabrzmiał 1 września wczesnym rankiem. O ósmej uczniowie w pięknych garniturach, z kwiatami zbierali się na dziedzińcu swojej szkoły, wesoło opowiadali o wakacjach, obserwowali pierwszaków i pytali o los tegorocznych absolwentów. Nareszcie deszcz przestał padać, więc apel przeprowadzono na podwórku przed szkołą.

Młodszym rodzice poprawiali kokardki i muszki, a starsi z uśmiechem patrzyli na spłoszone maleństwa obok: przywitać uczniów przyszła grupa polska z przedszkola nr 1 ze swoją wychowawczynią.

Wszyscy wyciszyli się, gdy na ganek wyszła dyrekcja szkoły na czele z dyrektorem Ryszardem Chudziakiem oraz gośćmi: Heleną Ucieszewą, metodyk Wołkowyskiego Kuratorium Oświaty, Anatol Gliński, kierownik działu Wołkowyskigo Rejonowego Komitetu Wykonawczego.

Witając wszystkich podopiecznych dyrektor zaznaczył: „Dziękuję rodzicom za to, że powierzyli swoje dzieci naszej polskiej szkole. Mam nadzieję, że nie zawiedziemy waszych oczekiwań, a uczniowie będą się czuć jak w domu. Szkoła wita was odremontowana, pomalowana — aby taka była przez cały rok i czuliście się w niej wspaniale.”

Po oficjalnych wystąpieniach doszli do głosu niemniej ważni uczestnicy spotkania — pierwszaki i przedszkolaki. Słowo polskie z ust maluchów wywoływało łagodne uśmiechy i oklaski.

Uczniowie wręczyli kwiaty nauczycielom, pierwszoklasiści otrzymali książki od prezydenta Białorusi, a wszystkie kamery i aparaty skierowały się na tradycyjną na takim apelu parę: maturzysta podchwycił na ramię uczennicę pierwszej klasy z dzwonkiem i przeszedł po podwórku “budząc” kolegów: wakacje skończyły się, szkoła zaprasza!

Pierwsza do szkoły weszła pierwsza klasa ze swoją nauczycielką Natalią Nikolską-Predko, za nimi — maturzyści z Łarisą Sikor, a później korytarze i klasy wypełniły się wesołym gwarem i śmiechem pozostałych uczniów. Z radością obserwowali odnowioną szkołę i wchodzili do klas: dzisiaj jeszcze nie będą sprawdzać prac domowych i wystawiać stopni... Dyrektor szkoły Ryszard Chudziak podzielił się swoimi radością oraz zmartwieniami na początku roku szkolnego:

- Niestety nie było na apelu naszych nauczycieli z Polski. Sprawa w tym, że aby zaprosić do pracy obcokrajowców, nasze Kuratorium Oświaty powinno mieć licencję. Zawiadomiono nas o tym tylko w połowie sierpnia, ale sprawa jest w toku i za tydzień czekamy na naszych pań z Polski. Czekamy na nauczycielkę klas początkowych do 3 klasy, polonistkę i nauczycielkę fizyki. A w ogóle ustaliła się u nas kadra nauczycielska, większość to nauczyciele, którzy pracują od początku założenia szkoły - października 1998 roku. Doszli w tym roku nowi nauczyciele: psycholog oraz Andrzej Kozieł od angielskiego, który miał praktykę w naszej szkole. Uczniowie i rodzice darzą go sympatią: przystojny elegancki mężczyzna przyszedł do szkoły.

Dwie nasze nauczycielki dokształcały się w Polsce: Inna Kozarko w Krakowie, Julia Jasiukiewicz w Warszawie. Dużo nauczycieli w tym roku podnieśli swój poziom, zdali na kategorie, a czterech naszych nauczycieli uzyskało kategorię wyższą: wicedyrektor Halina Bułaj, Jerzy Czupreta (WF), Łarisa Sidor (język angielski), Halina Czuchrej (klasy początkowe). Kadra nauczycielska — jeżeli porównać początki i stan aktualny — bardzo się różni, i to na lepsze.

Na apel przyszło kilku tegorocznych absolwentów...

- W tym roku z 17 absolwentów 16 dostało się na studia wyższe, w tym 2 - na białoruskie. Nasi wychowankowie trafili do Białoruskiego Państwowego Uniwersytetu i Uniwersytetu Grodzieńskiego, uniwersytetów w Lublinie, Gdańsku, Łodzi, Warszawie, Białymstoku, do Akademii Podlaskiej w Siedlcach. Cieszymy się razem z nimi i życzymy im sukcesów.

Jacy uczniowie są w szkole?

- W szkole jest 179 uczniów. W ciągu lata 6 odeszło ze szkoły, a jedna osoba doszła. W pierwszej mamy 10 osób. Sprawy polityczne, które krążą dookoła szkoły, też mają wpływ na całą sytuację liczbowa. Rodzice pytają mnie często o losy szkoły i dzieci, a sami dokonują wyboru. W ubiegłym roku do 1 klasy przyszło 18 i jest to dla naszej szkoły normalnie, ponieważ nasze klasy są rozliczone na 18 osób. Poziom pierwszoklasistów jest zróżnicowany: z polskiej grupy przedszkola mówią dobrze, ci, co rozmawiają po polsku w domu — świetnie, a niektórzy będą uczyć się od zera.

W tym roku do 5 klasy dzieci zdawały egzaminy wewnętrzne z matematyki i polskiego — będzie to gimnazjalna. Odpowiedzialnie podeszliśmy do tego pytania. Mamy w tym roku w 11 klasie 10 osób, są to zdolni uczniowie. Do polskiej grupy w przedszkolu nr 1 w tym roku przyjęto 12 dzieci. To nas cieszy, ponieważ to nasi potencjalni uczniowie, dzisiaj złożyli życzenia naszym uczniom.

Dlaczego rodzice oddają dzieci do szkoły w Wołkowysku?

- Uważam, że w tym bardzo duża zasługa nie tyle rodziców, ile dziadków. Nawet i w mojej sytuacji to, że mój wnuk chodzi już do 2 klasy, to bardziej moja zasługa. Chociaż powiem szczerze, że zięć był na to nastawiony — jest Polakiem urodzonym w Baku, a nigdy nie słyszał tego języka — jest zainteresowany, aby syn nauczył się polskiego.

Pokolenie powojenne zawsze marzyło o nauce w polskiej szkole, a teraz chcą zrealizować to w swoich wnukach. Cieszę się, że mój wnuk tu się uczy.

Jaka jest specyfika nauczania w szkole?

- Robimy wszystko, aby dziecko nauczyło się języka polskiego na dobrym poziomie.

Dziewiąta klasa jest gimnazjalna. Jesteśmy szkołą z polskim językiem nauczania i na tym poprzestać, ale nie możemy stać w miejscu, bo w Wołkowysku są dwa gimnazja. Rodzice podczas wyboru szkoły biorą pod uwagę przede wszystkim perspektywy rozwoju swego dziecka. Dlatego zrobiliśmy w klasach profile. Mamy 7 klasę gimnazjalną, teraz dojdzie 5 klasa gimnazjalna.

Mają całkiem inny program, w którym jest więcej godzin na inne przedmioty. Przeprowadzaliśmy zebrania z rodzicami, którzy napisali podania, przeprowadziliśmy egzamin wewnętrzny, dzieci ogólnie dobrze się spisały.

Przyszłość naszej szkoły widzę mianowicie w tym. Od tego roku 10 klasa będzie miała multiprofilowe kształcenie. W tej dziedzinie też stawiamy pierwsze kroki. Uczniowie wybierają dodatkowo przedmioty, które im są potrzebne do przygotowania do egzaminów na studia. Nawet kiedy dwóch uczniów wybierze historię lub fizykę czy polski — z nimi nauczyciel będzie pracował dodatkowo. W naszej szkole, gdzie jest niedużo uczniów, ten kierunek nauczania odpowiada jak najbardziej.

W Kuratorium Oświaty powiedziano, że takie nauczanie można rozpoczynać od klasy 8, myślę, że rodzice przyjmą to z zadowoleniem.

Szukamy możliwości, aby było więcej godzin na inne przedmioty, aby uczeń, który chce zdobyć wiedze na wysokim poziomie, mógł ją otrzymać.

Nie przeszkadza to w nauczaniu polskiego?

- Oczywiście, że nie. Dużo osób wybiera dodatkowo język polski i możliwie będzie studiować filologię polską. Tak  Kasia Lesun w olimpiadzie z języka polskiego w Polsce w tym roku zdobyła dobre wyniki i dostała się na Uniwersytet Warszawski.

Plany nauczania w szkole są białoruskie, zatwierdzone przez Ministerstwo Oświaty RB, a dają możliwość szkołom z językami nauczania mniejszości narodowych poszerzenia swoich możliwości.

O poziomie świadczą sukcesy uczniów...

- Co roku uczniowie biorą udział w licznych konkursach i olimpiadach, które są przeprowadzane w Polsce i na Białorusi. Wyniki są różne. Polonista z Polski na wysokim poziomie przygotowuje nasze dzieci — Aneta Buzuk pracuje u nas od pięciu lat.

Nasz uczeń w ub. roku zajął 2 miejsce w obwodowej olimpiadzie z pracotechniki — ma złote ręce, a przygotował go nauczyciel Wiaczesław Byczek.

W Kangurku Matematycznym w tym roku brało udział 70 osób i 2 uczniów latem Uniwersytet Toruński zapraszał do Zakopanego.

Mamy zespoły, drużyny harcerską, zuchową, pionierów, dużo naszych dzieci uczestniczy w zespole “Jutrzenka”, który działa przy Domu Kultury w Wołkowysku. Artystyczne wychowanie jest na dobrym poziomie, często nasze zespoły zapraszają (a wcześniej nawet więcej) na różne występy do Polski i na Białorusi. Dużo jest dzieci utalentowanych muzycznie, chodzą do szkoły muzycznej.

Braliśmy udział w różnych przedsięwzięciach przeprowadzanych przez Kuratorium Oświaty.

Wieronika Michalczyk za wiersz “Mój Wołkowysk” otrzymała dyplom 2 stopnia w obwodowym konkursie “Baćkauszczyna lubaja maja”.

Wakacje 2006 mamy już za sobą

- Cieszy to, że znowu bardzo dużo uczniów z naszej szkoły odwiedziło Polskę. Dziesięcioosobowa grupa była zaproszona przez Stowarzyszenie Rodzin Ziemi Wołkowyskiej. Są to kresowiacy, byli mieszkańcy Wołkowyska, którzy darzą sympatią naszą szkołę. Znaleźli sponsora i dzieci przebywały tam przez tydzień, przywiozły piękne wrażenia.

W Pułtusku była grupa dzieci zaproszona przez “Wspólnotę Polską”. Ok. 40 dzieci ze szkoły i z miasta w ciągu trzech dni zwiedzało Warszawę, inna grupa wyjeżdżała do Sejn. “Wspólnota Polska” w Siedlcach zaprosiła 10-osobową grupę na Mazury. Jestem wdzięczny polskim organizacjom pozarządowym, które zaprosiły dzieci.

Jak szkoła jest

przygotowana do nowego roku szkolnego?

- Remont w szkole jest przeprowadzony dzięki pomocy Siedleckiego Oddziału “Wspólnota Polska”, który dostarczył farbę, oraz rodziców, rada rodzicielska zebrała środki. Teraz mamy piękną, odnowioną szkołę, drzwi której są gościnnie otwarte. Ten dom jest przyjazny dla wszystkich.

Grodno

Pierwsza szkoła polska na Białorusi żyje przygotowaniami do jubileuszu. 21 września w wielkim gronie swoich przyjaciół będzie obchodzić dziesięcioletni jubileusz.

A w pierwszym dniu września na uroczysty apel zawitali: Lesław Skinder, redaktor Polskiego Radia i patron szkoły z Warszawy, Marek Maluchnik, konsul w Konsulacie Generalnym RP w Grodnie, Aleksander Borodawkin, przedstawiciel administracji miejskiej Grodna, Tatiana Krutina z miejskiego działu kultury, weteran Józef Kuźma, absolwenci.

Wakacje uczniom szkoły upłynęły wesoło i pożytecznie. Uniwersytet Toruński, który organizuje międzynarodowy konkurs “Kangur Matematyczny” zaprosił do Zakopanego zwycięzców z Francji, Kazachstanu, Ukrainy, Polski, Białorusi. W przeprowadzonym tam konkursie najlepsi uczniowie z grodzieńskiej szkoły polskiej wspaniale się spisali: pierwszego miejsca nie przyznano, Witek Byrda (uczeń 9 klasy) był drugi, Eugeniusz Piasecki (10 klasa) i Justyna Kosińska (8 klasa) podzielili trzecie miejsce. Eugeniusz Piasecki także zdobył 3 miejsce w zorganizowanym turnieju w tenisie stołowym.

Uczniowie szkoły wyjeżdżali na wycieczki krajoznawcze, na które zapraszali ich przyjaciele szkoły z Polskiego Radia, ze szkoły ze Stoku Ladzkiego, z Fundacji o Uśmiech Dziecka.

“Jesteśmy wdzięczni księdzu Bohdanowi Papiernikowi z Łodzi, który zaprosił nasze “Kolorowe Nutki” — mówi dyrektor Regina Gulecka. — Ten zespół w międzynarodowym konkursie piosenki religijnej wśród 110 zespołów zdobył 1 miejsce w swojej grupie wiekowej. Także w imieniu rodziców dziękuję władzom miejskim, które sfinansowały półkolonie letnie w szkole”.

Regina Gulecka zadowolona jest z tegorocznych wyników: z 26 absolwentów szkoły — 23 dostali się na studia wyższe, a większość do Polski (w ub. roku było 50 proc. na 50).

Za 5 lat ze ścian szkoły w dorosłe życie wyszło 178 absolwentów, z których 143 dostali się na studia wyższe. Dobrym znakiem jest to, że w tym roku do szkoły na praktyki przyjdzie jej absolwentka Wiktoria Grecka, która studiuje historię w Lublinie. A możliwie z czasem będzie pracować w swojej szkole.

Szkoła szczyci się swoimi uczniami. W tym roku w olimpiadzie z języka polskiego w Warszawie uczennica Agata Barcewicz była najlepsza i otrzymała indeks na studia polonistyczne.

Kasia Zmitrewicz z 11 klasy oraz Ania Witowicz z 10 klasy też już mają indeksy na polonistykę.

Niektórzy uczniowie chcąc sprawdzić swój poziom zdają egzaminy do liceów w mieście, dostają się tam, ale wracają do swojej szkoły — sprawdzają swoje siły.

“Jest czym się poszczycić, trzeba o tym głośno mówić - twierdzi dyrektor. — Wielu ludzi wypowiada się złośliwie pod adresem szkoły, niszczą słownie nasze sukcesy. Ale jesteśmy mocni, nadal aktywnie pracujemy i nie zwracamy na to uwagi. Czas pokaże, a niektórzy swych słów i czynów będą żałować”.

W tym roku do 1 klasy do nauczycielki Aliny Żylińskiej przyszło 28 dzieci — to też w szkole uważają za sukces. Tylko 12 pierwszaków było w ubiegłym roku. Natomiast są 2 klasy 11-te — 37 uczniów.

“Mamy bardzo zdolnych sportowców — mówi dyrektor. — Wielu studiuje w Polsce na wydziale WF. Ostatnio Krystyna Sidorkiewicz z 9 klasy w taekwondo zdobyła puchar Twierdzy Brzeskiej — i teraz jest w rezerwie białoruskiej reprezentacji młodzieżowej. W szkole mamy swoich poetek: Annę Ignatowicz, która już studiuje w Siedlcach, oraz Jolę Grul, która zdobyła wiele nagród na Białorusi i w Polsce.”

W tym roku ze szkoły odeszło czterech uczniów i czterech doszło do klas 6, 8 i 9. Różne są tego przyczyny — rodzice wyjeżdżają, daleko dojeżdżać do szkoły. Tak, na makiecie sprzed laty szkoła jest o wiele większa... “Wielu uczniów dzwoni z rejonów z pytaniem, czy jest możliwość uczyć, czy jest internat — mówi Regina Gulecka. — Do załatwienia sprawy budownictwa drugiego etapu szkoły prawie doprowadził Lesław Skinder, lecz w ub. roku byli działacze ZPB nie wyrazili zgody i sprawę zrujnowano. Pozostaje nam nadzieja... “

W szkole na dzień dzisiejszy uczy się 301 uczniów. Wśród 52 nauczycieli — 44 proc. mają stopień magistra. Podczas apelu na rozpoczęcie roku 4 nauczycielom wręczono dyplomy: Halinie Mickiewicz (tegoroczna najlepsza nauczycielka polskiego w obwodzie grodzieńskim), Helenie Baszko — dyplom obwodowego kuratorium oraz Lucynie Tawrel i Halinie Kucharczyk — dyplomy grodzieńskiego miejskiego kuratorium.

W tym roku ponownie jest zaproszony nauczyciel z Polski — Ryszard Szczęsny, teraz załatwiane są formalności dojazdu. “W tej chwili nie mamy zapotrzebowania na nauczyciela języka polskiego — mówi dyrektor. — Nasze nauczycielki mają mało godzin. Teraz do mnie przynoszą podania dorośli i możliwie zorganizujemy kurs języka polskiego dla dorosłych i młodzieży”.

Nauczyciele i uczniowie dbają o szkołę. W konkursie uporządkowania terytorium obok szkoły zajęli w mieście 2 miejsce, a były tu realizowane pomysły wszystkich — i dyrektor, i pracowników. “Chcę podziękować rodzicom — mówi dyrektor. — W 4 klasach na koszt własny odnowili podłogę”.

Przygotowania do jubileuszu idą w szkole pełną parą. “Chcemy zrobić spotkanie i pokazać, że nie zmarnowaliśmy dorobku. Będziemy zapraszać wszystkich, którzy przyczynił się do powstania naszej szkoły: i z Polski, i z Białorusi — mówi Regina Gulecka. — To i Józef Łucznik, który stał na początku oświaty polskiej na Białorusi i przyczynił się do powstania szkoły, Ryszard Kacynel, główny architekt szkoły. Zaprosimy byłego prezesa Radia Polskiego Krzysztofa Michalskiego, który objął patronat nad szkołą. Zaprosimy Tadeusza Gawina, pierwszego prezesa ZPB, pana Koniecznego z Koszalina, który ufundował meble do szkoły. Dużo krzewów i drzewek sprezentowali nam państwo Łucja i Grzegorz Kurowscy. Mile będą widziani księża z parafii na Dziewiatówce oraz ks. Waldemar Słota, który teraz pracuje w Brzostowicy, bp Aleksander Kaszkiewicz, który był obecny podczas otwarcia szkoły. Będziemy gościć zaprzyjaźnione szkoły: z Wołkowyska, Zespół Szkół ze Stoku Ladzkiego, Liceum nr 5 z Białegostoku. Chcemy zaprosić Bogusława Szymańskiego z Biura Uznawalności Wykształcenia w Warszawie, Józefa Adamskiego z Fundacji im. Tadeusza Goniewicza, przedstawicieli różnych oddziałów “Wspólnoty Polskiej” na czele z Andrzejem Stelmachowskim, przedstawicieli dyplomacji polskiej oraz przedstawicieli wspierających nas władz miejscowych i obwodowych. Zapraszamy byłych nauczycieli naszej szkoły, w tym z Polski, a także absolwentów szkoły.”

Szkoła chce zaprezentować wszystkie swoje zespoły: skrzypiec, instrumentów dętych. Orkiestra szkolna w tym roku zdobyła tytuł wzorowej za podpisem ministra kultury RB — teraz jest orkiestrą na skalę republikańską. Wystąpią zespół “Tradycja”, “Kolorowe Nutki”,

harcerze. Będzie wiele przyjemnych niespodzianek.

- Te 10 lat to kawałek życia, poświęcenia wielkiej sprawie — mówi dyrektor Regina Gulecka. — Jestem Polką. Mimo wszystko chciałam za te lata udowodnić, że nie jest tak źle, jak niektórzy mówili, jak robili niektórzy, a nawet nas zdradzali. Praca w naszej szkole to poświęcenie dla odrodzenia polskości i dobre owoce są już dzisiaj, po 10 latach.”

Tatiana ZALESKA