Występy gościnne białostockiego Teatru Dramatycznego im. Aleksandra Węgierki w Grodnie

Gorącymi brawami obdarzyli grodnianie artystów z Białegostoku podczas występów 3-4 lutego w Teatrze Dramatycznym. Napięte oczekiwanie zapowiedzianej surrealistycznej komedii absurdu podczas przedstawienia zmieniało się wybuchami śmiechu i zachwytem nad grą aktorów. Pełna sala, żywa reakcja widzów, burzliwe oklaski - tak witano artystów-sąsiadów po długich latach przerwy we współpracy pomiędzy grodzieńskim i białostockim teatrami.                                                                                                                             

Przedstawienie „C'est la vie!” Francuza Henriego Pierre'a Cami pojawiło się w repertuarze Teatru Dramatycznego w Białymstoku w ubiegłym sezonie. „Zacząłem czytać opowiadania Cami i zrodził się pomysł takiego surrealistycznego spektaklu - mówił Piotr Dąbrowski, dyrektor teatru białostockiego, podczas konferencji prasowej przed spektaklem w Grodnie. - To czarny humor śmiejący się ze wszystkiego, z wielu elementów naszego życia. Przedstawiamy to u siebie na scenie komediowej, gdzie widzowie siedzą przy stolikach z winem, szampanem. To forma spektaklu kabaretowego. A u państwa pokazujemy to na scenie w teatrze”. Ale sztuka dużo na tym nie straciła i odebrana była dobrze, ponieważ, jak zaznaczył Piotr Dąbrowski: „Polacy i Białorusini mentalnie i psychicznie, a również w myśleniu, poczuciu humoru - są bardzo bliscy, podobni. I korzenie nasze są gdzieś stąd. Cieszymy się, że teatr białostocki po tylu latach znów występuje w Grodnie. Tak się złożyło, jesteśmy bliscy, a znaleźlismy się tak - “daleko”, że nie mogliśmy wcześniej dojeżdżać”.

Występ grodnian w grudniu ub. roku w Białymstoku, a rewizyta teatru polskiego w Grodnie - to początek swoistego dialogu artystycznego placówek twórczych, które mają dużo wspólnego.

W repertuarze białostockiego teatru wśród licznych spektakli (“Mistrz i Małgorzata”, “Świętoszek”, “Małe zbrodnie małżeńskie”, “Kolacja na cztery ręce”, “Kobieta nad nami” i in.) znalazł się “Fantom bólu” Wasilija Sigarewa. Odbyła się prapremiera polska tego rosyjskiego autora z jego udziałem. Sztukę tego bardzo popularnego młodego autora rosyjskiego próbował wystawić teatr grodzieński, ale autor wymagał bardzo wysokiego honorarium, i pomysł nie został zrealizowany w Grodnie.

Natomiast u widzów po obydwu stronach granicy cieszą się popularnością wesołe przedstawienia. “XXI wiek jest dla ludzi, dla całego naszego społeczeństwa dosyć trudny - mówił Piotr Dąbrowski. - Widzowie bardzo cenią sobie komedie. Ciężkie dramaty były zawsze dobrze przyjmowane, ale częściej widzowie chcą rozrywki, chcą wyjść z teatru oczyszczeni przez śmiech”. Potwierdzeniem stało się to, że spektakl “C'est la vie!” dobrze przyjmowany przez polskiego widza, dobrze odbierali również widzowie w Grodnie.

Tak na prawdę bariery językowej podczas przedstawienia nie powstało, chociaż były momenty, kiedy uważnie trzeba było wsłuchiwać się w szybko mówiony tekst czy piosenkę. Ale dopełniała obraz dobra gra aktorska oraz wyraźna mimika z gestami, co wyjaśniało fragment. Wesołe scenki i niezapomniane postacie: pijaczka - artysta Marek Tyszkiewicz, dziadka (raczej babci) w szkockiej spódniczce - Krzysztof Ławniczak, wampirzycy Arleta Godziszewska, palących opium - Marek Tyszkiewicz i Piotr Półtorak, w obrazie pana młodego (a nawet w jednym z momentów przedstawienia wyskakujący ofiarnie na scenę w kostiumie Adama) - Karol Smaczny, a także piękny śpiew aktorów (np. Agnieszka Możejko).

Podobnie jak teatrem w Grodnie, teatrem w Białymstoku kieruje artysta. Piotr Dąbrowski łączy obowiązki dyrektora, aktora oraz kierownika artystycznego. “Jest to ciężko, ale mam dobrego zastępcę, wspaniałą asystentkę, w ogóle - dobry zespół - mówi. - Dlatego np. w tym sezonie mogę pozwolić sobie grać w spektaklach. Muszę to robić, bo przede wszystkim jestem aktorem. Moja przygoda w Białymstokiem zaczęła się z Białostockim Teatrem Lalek, a oni już mnie namówili, abym startował do konkursu na dyrektora Teatru Dramatycznego”. W tak wysokim tempie życia niekiedy zdarzają się i curiosum: dyrektor przyjmując interesanta w kostiumie Poncjusza Piłata (z “Mistrza i Małgorzaty”) bardzo zaskoczył ostatniego i rozweselił kolegów. „Połączenie tylu funkcji jest możliwe, kiedy ma się dobry zespół, technikę, której nie trzeba pilnować (a u nas jest najlepsza w Polsce). Kiedy ma się pracownie i telewizja do nas się zwraca, aby festiwal w Sopocie obsługiwały nasze pracownie. Ludzie wiedzą, co robią i chcą to robić. A zespół aktorski jest prawdziwym zespołem twórczych ludzi”.

Zespół białostockiego teatru jest bardzo aktywny. Dwukrotnie brał udział w Międzynarodowym Festiwalu Teatrów w Kairze w Egipcie, zdobył tam nagrodę, występował także w Londynie. „Po latach zacisza zaczyna się aktywizować życie w tym kierunku, częściej wyjeżdżamy z występami gościnnymi” - zaznacza dyrektor.

Teatry Grodna i Białegostoku mają podobne problemy: nie wszystkie plany mogą realizować z powodu... braku pieniędzy. „Szkoda, że np. telewizja białostocka nie ma pieniędzy, aby nagrywać nasze spektakle. Mają dobry sprzęt, dobre studio, ale wszystko stoi. Gotowi jesteśmy nagrać nasze spektakle, które schodzą z afisza. Ale co z tego, jak nie ma na to pieniędzy” - z goryczą zaznacza Piotr Dąbrowski. Jego grodzieński kolega Grigorij Markowiec też z trudem przypomniał nagrany sześć latem temu spektakl teatru, zaznaczając, że teraz nie mają żadnych propozycji od telewizji grodzieńskiej czy mińskiej.

Ważnym elementem współpracy teatrów może stać się realizacja wspólnego spektaklu - “Dziadów” Adama Mickiewicza. “Projekt jest karkołomny - mówi reżyser i koordynator projektu Piotr Dąbrowski. - Ma być realizowany przez artystów z Białorusi, Polski i Rosji. Dużo zależy od pieniędzy, które przewidujemy otrzymać z projektów, wnioski których będą rozpatrzone latem. Jestem przekonany, że wszystko się uda. A warto taki projekt realizować”.

Grigorij Markowiec, dyrektor Grodzieńskiego Teatru Dramatycznego, natomiast nie ukrywa podziwu wobec odwagi kolegów z Białegostoku w realizacji tego projektu: “Jak w ogóle można postawić “Dziadów”? To mistyka, dużo treści o tamtym świecie... Co my o nim wiemy i jak sobie przedstawiamy? Trudno wyobrazić, jak to realizować, chociaż przeczytałem utwór po białorusku i po polsku. To będzie przedstawienie interesujące i egzotycznie”. Obawy kolegi trochę łagodzi Piotr Dąbrowski: “Wzięliśmy przede wszystkim tę część ludyczną, i to, co nasz region łączy. To nie żadne patriotyczne historie, które możemy sobie zostawić. Chcemy wziąć w III części improwizacje w wykonaniu młodych ludzi. Ten fragment pokazuje walkę pokoleń, bunt młodych ludzi, charakterystyczny dla każdego pokolenia. Natomiast tematu antyrosyjskiego tu nie ma”.

Mówiąc o dalszej współpracy Piotr Dąbrowski zaznaczył: „Mamy spektakle, które możemy i chcemy przywieźć i pokazać. Teraz czekamy na grodzieński teatr z rewizytą. A mam nadzieję, że jeszcze w tym sezonie znów odwiedzimy Grodno”.

Tatiana ZALESKA