Akt skruchy przed bezwinnie zamordowanymi
Wszystko zapomina się.
W krótkim czasie powiedzą: to nie prawda, tego nie było.
A. Sołżenicyn
Minęło ponad 70 lat od niewiarygodnych akcji masowych represji w ZSRR. Dziesiątki znanych i nieznanych miejsc masowej zagłady. Wśród tysięcznej rzeszy pomordowanych w Lewaszowie koło Leningradu (Sankt-Petersburg) ponad 20 000 osób, Komunarce, Butowo pod Moskwą 30 000 osób, są obywatele wszystkich regionów byłego ZSSR, przedstawiciele pięćdziesięciu narodowości. Wśród represjonowanych są nasi rodacy - mieszkańcy Grodzieńszczyzny.
W 2010r. została wydana książka autorstwa profesora Waleria Czerepicy, profesora Grodzieńskiego Uniwersytetu Państwowego im. Janki Kupały, przy udziale Iwana Bojki „Чтобы помнили…Уроженцы Гродненщины– жертвы политических репрессий в СССР (1937-1938)”, w której zostały opublikowane informacje biograficzne o osobach urodzonych na Grodzieńszczyźnie – ofiarach represji politycznych w ZSSR. Praca naukowa prowadzona była na podstawie martyrologii wydanych w Rosji w latach 1990-2000, również na podstawie dokumentów śledczych archiwum UKGB obwodu grodzieńskiego. Wszystkie nazwiska podane są w porządku alfabetycznym. Opublikowane zostały również dokumentalne materiały o losie generała Armii Czerwonej M. Głowackim (1895-1941), który bezpodstawnie był więziony i rozstrzelany podczas wojny w 1941 roku.
Jak podają autorzy, podstawowym celem wydania jest prawda historyczna o popełnionej zbrodni oraz możliwość podania informacji rodzinom ofiar.
„Powinniśmy mówić o tym głośno. To jedna z form rehabilitacji ofiar represji. Jak wielu ludzi nie możemy zrozumieć, jak to się mogło wydarzyć, czy nie może podobna tragedia się powtórzyć, szukamy odpowiedzi. Naszym zadaniem była próba odnalezienia źródeł dokumentalnych, odtworzenie przyczyn tragedii.”
Prof. Walery Czerepica jest kierownikiem katedry historii państw słowiańskich uniwersytetu. Zajmuje się badaniami w dziedzinie stosunków białorusko-rosyjsko-polskich, historią kultury oraz Cerkwi prawosławnej, historią wojenną i in. Jest autorem ponad 500 publikacji naukowych, w tym 18 monografii.
